Điều kiện, thủ tục cắt giảm người phụ thuộc online - Mới nhất

Hướng dẫn cách cắt giảm người phụ thuộc online trên Dịch vụ công. Hướng dẫn làm tờ khai mẫu 20-ĐKT-TH cắt giảm người phụ thuộc trên HTKK (TT90/2026) đối với trường hợp ủy quyền cho người sử dụng lao động thực hiện.

Báo giảm hay cắt giảm người phụ thuộc là thủ tục bắt buộc phải thực hiện khi người phụ thuộc (NPT) không còn đáp ứng các điều kiện để người nộp thuế được tính giảm trừ gia cảnh. Người nộp thuế có thể tự làm thủ tục cắt giảm người phụ thuộc với cơ quan thuế hoặc có thể ủy quyền cho đơn vị chi trả thu nhập thực hiện.

Bài viết dưới đây của Kế toán Anpha sẽ hướng dẫn cách làm tờ khai báo giảm NPT trên HTKK cho doanh nghiệp và cách nộp hồ sơ trên Dịch vụ công thuế nhà nước. Trường hợp cá nhân muốn tự báo giảm người phụ thuộc với cơ quan thuế có thể xem hướng dẫn chi tiết tại bài viết dưới đây:

>> Xem chi tiết: Hướng dẫn cá nhân tự làm thủ tục cắt giảm người phụ thuộc.

Khi nào cần làm thủ tục cắt giảm người phụ thuộc?

Trong một số trường hợp, người nộp thuế cần làm thủ tục cắt giảm người phụ thuộc như:

• Chuyển người phụ thuộc (chuyển người phụ thuộc là con từ vợ sang chồng hoặc ngược lại);
• Người phụ thuộc không còn đáp ứng điều kiện là NPT nữa. Ví dụ: 
  • NPT là mẹ đã ngoài độ tuổi lao động nhưng phát sinh thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn trên 3 triệu đồng/tháng;
  • NPT là con trên 18 tuổi đang đi học cao đẳng nhưng đã tự đi làm thêm và có thu nhập bình quân từ tất cả các nguồn trong năm trên 3 triệu đồng.

>> Xem chi tiết: Quy định, điều kiện người phụ thuộc - Từ 01/07/2026.

Hướng dẫn doanh nghiệp làm thủ tục cắt giảm người phụ thuộc online

Trường hợp người nộp thuế ủy quyền cho đơn vị chi trả thu nhập (gọi chung là doanh nghiệp) làm thủ tục cắt giảm người phụ thuộc, thì doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ và thực hiện thủ tục cắt giảm như sau:

1. Hồ sơ cắt giảm người phụ thuộc thông qua doanh nghiệp

Để làm thủ tục cắt giảm người phụ thuộc online, doanh nghiệp có thể làm tờ khai cắt giảm người phụ thuộc theo 2 cách sau:

• Cách 1: Làm tờ khai cắt giảm người phụ thuộc trên HTKK;
• Cách 2: Kê khai trực tuyến trên trang Dịch vụ công thuế nhà nước.

2. Hướng dẫn làm tờ khai cắt giảm người phụ thuộc trên HTKK

Doanh nghiệp thực hiện lập tờ khai cắt giảm người phụ thuộc theo mẫu số 20-ĐKT-TH (ban hành theo Thông tư 90/2026/TT-BTC) như sau:

➧ Bước 1: Đăng nhập phần mềm HTKK

• Truy cập phần mềm hỗ trợ kê khai (HTKK);
• Nhập MST doanh nghiệp;
• Chọn “Đồng ý”.

➧ Bước 2: Chọn tờ khai và kỳ tính thuế

• Chọn mục “Thuế Thu Nhập Cá nhân”;
• Chọn tiếp “20-ĐK-TH-TCT Đăng ký thuế tổng hợp NPT của CN có thu nhập từ TL, TC” (*);
• Chọn kỳ tính thuế trong năm cần cắt giảm người phụ thuộc;
• Chọn “Đồng ý”.

(*) Tại thời điểm Kế toán Anpha hướng dẫn, phần mềm vẫn chưa cập nhật giao diện và biểu mẫu 20-ĐKT-TH mới ban hành theo Thông tư 90/2026/TT-BTC.

➧ Bước 3: Điền thông tin kê khai

Hệ thống sẽ hiển thị tờ khai báo giảm người phụ thuộc theo mẫu số 20-ĐK-TH-TCT. Khi đó, doanh nghiệp thực hiện kê khai lần lượt như sau:

• Doanh nghiệp tích chọn chỉ tiêu “Thay đổi thông tin đăng ký thuế”;
• Cột (5): Chọn quốc tịch của người phụ thuộc (NPT);
• Cột (3): Nhập mã số thuế của NPT;
• Cột (4): Nhập ngày tháng năm sinh của NPT;
• Cột (6): Nhập số định danh cá nhân của NPT;
• Cột (18): Chọn quan hệ của người lao động với NPT;
• Cột (19): Nhập họ tên đầy đủ của người lao động (cá nhân ủy quyền cắt giảm NPT);
• Cột (20): Nhập mã số thuế cá nhân của người lao động (cá nhân ủy quyền cắt giảm NPT);
• Cột (22): Nhập tháng/năm kết thúc giảm trừ gia cảnh (doanh nghiệp căn cứ theo giấy ủy quyền để nhập thông tin). Ví dụ: Chỉ tiêu 22 nhập là “12/2026” thì thời gian giảm trừ sẽ tính đến hết tháng 12/2026, từ tháng 01/2027 không tính giảm trừ nữa.

Lưu ý:

Trường hợp báo giảm NPT để chuyển người phụ thuộc sang người nộp thuế khác, thì cần xác định chính xác tháng kết thúc giảm trừ gia cảnh của người nộp thuế cũ và tháng bắt đầu giảm trừ gia cảnh của người nộp thuế mới để tránh tình trạng cùng 1 người phụ thuộc được tính giảm trừ cho 2 người trong cùng 1 thời kỳ.

➧ Bước 4: Chọn “Ghi” ➜ chọn “Kết xuất” dạng XML để nộp qua mạng

3. Cách báo giảm người phụ thuộc trên Dịch vụ công

Sau khi đã chuẩn bị xong tờ khai báo giảm NPT theo mẫu số 20-ĐK-TH-TCT và kết xuất dạng XML như bên trên, doanh nghiệp có thể thực hiện nộp online qua Cổng dịch vụ công thuế nhà nước theo các bước như sau:

➧ Bước 1: Đăng nhập vào Dịch vụ công thuế nhà nước

Trình tự thực hiện đăng nhập như sau:

• Truy cập vào đường link: https://dichvucong.gdt.gov.vn/tthc/homelogin;
• Chọn “Đăng nhập”;
• Chọn “Đăng nhập bằng tài khoản định danh điện tử” hoặc “Đăng nhập bằng tài khoản thuế điện tử” của doanh nghiệp;
• Chọn “Doanh nghiệp”;
• Nhập tên tài khoản và mật khẩu của doanh nghiệp vào hệ thống;
• Nhập mã captcha;
• Bấm “Đăng nhập”.

➧ Bước 2: Tra cứu và chọn mã thủ tục hành chính cho tờ khai mẫu 20-ĐK-TH-TCT

Trình tự thực hiện như sau:

• Bấm vào chức năng “Thủ tục hành chính”;
• Tại ô “Tờ khai” nhập từ khóa “20-ĐK-TH-TCT” ➜ chọn tờ khai mẫu 20-ĐK-TH-TCT - Tờ khai đăng ký người phụ thuộc của cá nhân có thu nhập từ tiền lương tiền công (Dùng cho cơ quan chi trả thu nhập đăng ký cho người phụ thuộc có ủy quyền) (TT90/2026);
• Chọn “Tìm kiếm”;
• Chọn nộp hồ sơ cho thủ tục hành chính mã 1.008503 - Đăng ký thay đổi thông tin đăng ký thuế không làm thay đổi cơ quan thuế quản lý trực tiếp.

➧ Bước 3: Chọn đối tượng đăng ký

Trình tự thực hiện như sau:

• Doanh nghiệp tích chọn “Cơ quan chi trả thu nhập thay đổi thông tin cho người phụ thuộc”;
• Chọn “Tiếp tục”.

➧ Bước 4: Chọn hình thức nộp hồ sơ

Trình tự thực hiện như sau:

• Chọn nộp XML;
• Chọn “Tiếp tục”.

Lưu ý:

Trường hợp doanh nghiệp chưa làm tờ khai báo giảm NPT mẫu 20-ĐK-TH-TCT dạng XML thì doanh nghiệp chọn “Kê khai trực tuyến” ➜ chọn “Tiếp tục” để thực hiện kê khai thông tin người phụ thuộc cần báo giảm trực tiếp trên trang này.

➧ Bước 5: Tải tờ khai XML lên hệ thống

Trình tự thực hiện như sau:

• Bấm vào “Chọn tệp” để tìm đường dẫn tới tờ khai mẫu 20-ĐK-TH-TCT đã kết xuất XML từ phần phềm HTKK và bấm chọn để tải lên hệ thống thuế;
• Chọn “Kiểm tra hồ sơ” để hệ thống thuế kiểm tra thông tin đã kê khai.

➧ Bước 6: Bấm vào “Tra cứu hồ sơ lưu tạm”

➧ Bước 7: Nộp hồ sơ

Trình tự thực hiện như sau:

• Tại chức năng “Tra cứu hồ sơ” ➜ chọn “Tra cứu hồ sơ lưu tạm”;
• Tìm kiếm từ khóa “Tờ khai 20-ĐK-TH-TCT hoặc mã thủ tục 1.008503;
• Chọn thời gian tra cứu ➜ nhấn “Tra cứu”;
• Tại cột “Trạng thái” hiển thị “TTHC - Đã kiểm tra thông tin kê khai: Đạt”;
• Tiếp theo ấn biểu tượng nộp hồ sơ ở cột “Nộp hồ sơ” bên cạnh.

➧ Bước 8: Hoàn thành kê khai

• Khi tờ khai ở trạng thái “Đạt”, doanh nghiệp chọn “Hoàn thành kê khai” ➜ chọn “Tiếp tục”;
• Trường hợp tờ khai không đạt, doanh nghiệp cần quay lại để kiểm tra thông tin”.

➧ Bước 9: Nộp tờ khai

Trình tự thực hiện như sau:

• Nhập mã captcha ➜ chọn "Nộp tờ khai";
• Nhập mã pin chữ ký số và ký xác thực để hoàn thành nộp tờ khai;
• Hệ thống báo nộp thành công và hiển thị mã hồ sơ.

Quy định về người phụ thuộc - điều kiện người phụ thuộc

Từ kỳ tính thuế năm 2026, các đối tượng được tính là người phụ thuộc và các điều kiện người phụ thuộc cần có được quy định như sau:

➧ Con của người nộp thuế (gồm: con đẻ, con riêng của vợ/chồng, con nuôi theo quy định pháp luật) được tính là người phụ thuộc nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

1. Con dưới 18 tuổi;
2. Con từ 18 tuổi trở lên và thuộc một trong các đối tượng sau:
   • Bị mất năng lực hành vi dân sự;
   • Bị khuyết tật;
   • Không có khả năng lao động.
3. Con từ đủ 18 tuổi trở lên đáp ứng 2 điều kiện sau:
   • Đang học nghề, học trung học chuyên nghiệp, cao đẳng, đại học, kể cả đang học bậc học phổ thông (tính cả thời gian chờ kết quả thi từ tháng 6 đến tháng 9 năm lớp 12);
   • Không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân tháng từ tất cả các nguồn trong năm không vượt quá 3 triệu đồng/tháng (theo hướng dẫn tại Điều 3 Thông tư 87/2026/TT-BTC áp dụng từ 01/07/2026).

➧ Cá nhân khác không phải con của người nộp thuế được tính là người phụ thuộc bao gồm:

1. Vợ hoặc chồng; 
2. Bố đẻ, mẹ đẻ, bố dượng, mẹ kế;
3. Bố nuôi, mẹ nuôi theo quy định pháp luật;
4. Bố vợ, mẹ vợ, bố chồng, mẹ chồng;
5. Người không nơi nương tựa đang sống cùng với người nộp thuế và người nộp thuế có nghĩa vụ nuôi dưỡng (quy định tại Điều 104, 105 và 106 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 và pháp luật liên quan khác) gồm: 
   • Anh ruột, chị ruột, em ruột;
   • Bà nội, ông nội (hoặc bà ngoại, ông ngoại);
   • Cháu ruột, cô ruột, dì ruột, chú ruột, cậu ruột, bác ruột.

Các cá nhân trên được tính là người phụ thuộc của người nộp thuế khi đáp ứng các điều kiện sau:

• Đối với người trong độ tuổi lao động phải đáp ứng đồng thời các điều kiện sau: 
  • Không có khả năng lao động;
  • Không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 3 triệu đồng/tháng.
• Đối với người ngoài độ tuổi lao động: Không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 3 triệu đồng/tháng;
• Người không có khả năng lao động là người có tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên được xác định theo quy định pháp luật.

Lưu ý:

Người nộp thuế có trách nhiệm xác định người phụ thuộc không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân từ tất cả các nguồn không vượt quá 3 triệu đồng/tháng và phải kê khai chính xác, trung thực thu nhập của người phụ thuộc.

Tham khảo bài viết liên quan:

>> Chuyển đổi mã số thuế người phụ thuộc sang người nộp thuế;

>> Cách làm đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh cho em ruột;

>> Cách cập nhật CCCD vào mã số thuế người phụ thuộc online;

>> Cách chuyển người phụ thuộc từ người này sang người khác.