Phân loại vị trí việc làm công chức và ngạch công chức là gì?

Phân loại công chức ngạch chuyên viên chính, ngạch chuyên viên cao cấp… Điều kiện tuyển dụng công chức, thi tuyển công chức, xét nâng ngạch công chức.

Quy định ngạch công chức là gì? Có bao nhiêu ngạch công chức?

Ngạch công chức là thuật ngữ được dùng để phân cấp năng lực, trình độ chuyên môn và nghiệp vụ của công chức.

Trước đây, theo Luật Cán bộ, công chức 2008, có 6 ngạch công chức gồm:

1. Chuyên viên cao cấp hoặc tương đương;
2. Chuyên viên chính hoặc tương đương;
3. Chuyên viên hoặc tương đương;
4. Cán sự hoặc tương đương;
5. Nhân viên;
6. Ngạch khác theo quy định Chính phủ.

Tuy nhiên, Luật Cán bộ, công chức 2025 có hiệu lực từ 01/07/2025 đã bổ sung ngạch chuyên gia cao cấp và bỏ ngạch khác theo quy định Chính phủ. Theo đó, 6 ngạch công chức theo luật mới gồm:

1. Chuyên gia cao cấp;
2. Chuyên viên cao cấp và tương đương;
3. Chuyên viên chính và tương đương;
4. Chuyên viên và tương đương;
5. Cán sự và tương đương;
6. Nhân viên.

Phân loại công chức theo ngạch công chức, vị trí việc làm công chức

Theo Điều 34 Luật Cán bộ, công chức 2008, sửa đổi bởi Khoản 4 Điều 1 Luật Cán bộ, công chức sửa đổi 2019, dựa trên chuyên môn, nghiệp vụ và lĩnh vực ngành nghề hoạt động, công chức được chia thành 5 loại như sau:

• Loại A: Chuyên viên cao cấp hoặc tương đương;
• Loại B: Chuyên viên chính hoặc tương đương;
• Loại C: Chuyên viên hoặc tương đương;
• Loại D:
  • Cán sự hoặc tương đương;
  • Nhân viên.
• Loại khác: Ngạch công chức theo quy định của Chính phủ.

Lưu ý:

Tương ứng với mỗi vị trí việc làm sẽ có tên gọi và chức danh hoặc ngạch công chức phù hợp.

Tham khảo thêm:

>> Phân loại công chức, cán bộ và viên chức;

>> Phân biệt cán bộ, công chức, viên chức;

>> Danh mục mã ngạch công chức mới nhất.

Các trường hợp xếp ngạch công chức - Quy định về tuyển dụng công chức

1. Các trường hợp được bổ nhiệm, xếp ngạch công chức

Theo Khoản 3 Điều 42 Luật Cán bộ, công chức sửa đổi 2008, các trường hợp được bổ nhiệm vào ngạch công chức gồm:

• Người được tuyển dụng đã hoàn tất thời gian tập sự;
• Công chức đã vượt qua kỳ thi nâng ngạch công chức;
• Công chức đã chuyển ngạch công chức có cấp bậc tương đương.

Tuy nhiên, theo Khoản 2 Điều 24 Luật Cán bộ, công chức 2025, từ ngày 01/07/2025, xếp ngạch công chức tương ứng với vị trí việc làm trong các trường hợp sau:

• Người được tuyển dụng vào vị trí việc làm;
• Công chức được bổ nhiệm vào vị trí lãnh đạo, quản lý hoặc được chuyển sang vị trí mới mà vị trí đó có ngạch công chức tương ứng khác với ngạch hiện tại;
• Việc xếp ngạch công chức phải phù hợp với cơ cấu, tỷ lệ vị trí việc làm theo quy định của Chính phủ.

2. Các trường hợp tuyển dụng công chức vào vị trí việc làm 

➧ Trường hợp được tuyển dụng thông qua thi tuyển

Tại Khoản 1 Điều 13 Nghị định 170/2025/NĐ-CP quy định 8 đối tượng được đăng ký thi tuyển vào làm công chức gồm:

1. Chuyên gia, nhà khoa học, luật gia, luật sư giỏi, doanh nhân nổi bật đang làm việc tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị tư nhân theo chính sách trọng dụng người tài;
2. Viên chức đang làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập;
3. Người làm việc trong QĐND, CAND, tổ chức cơ yếu nhưng không phải công chức;
4. Người đang đảm nhận chức vụ, vai trò lãnh đạo, quản lý cấp phòng trở lên trong doanh nghiệp có 50% hoặc 100% vốn nhà nước hoặc tổng số cổ phần có quyền biểu quyết;
5. Người từng là cán bộ, công chức sau đó được cấp trên điều động đến đơn vị khác và đảm nhiệm vị trí khác không phải cán bộ, công chức;
6. Người được tuyển dụng theo chi tiêu biên chế được bố trí làm việc trong các hội do Đảng và nhà nước giao nhiệm vụ;
7. Người hoạt động không chuyên trách cấp xã trước ngày 01/07/2025;
8. Đội viên đề án thí điểm tuyển chọn trí thức trẻ tình nguyện về các xã nông thôn, miền núi (từ năm 2013 - 2020) đã ký hợp đồng làm việc tại xã trước 01/07/2025 và làm việc tại xã từ thời điểm này.

➧ Trường hợp được tuyển dụng thông qua xét tuyển 

Theo Điều 5 Nghị định 170/2025/NĐ-CP bổ sung bởi Khoản 2 Điều 23 Nghị định 331/2025/NĐ-CP, 4 trường hợp được xét tuyển công chức gồm:

1. Người tự nguyện cam kết làm việc ít nhất 5 năm tại vùng có điều kiện kinh tế, xã hội đặc biệt khó khăn;
2. Người học theo diện cử tuyển theo quy định của Luật Giáo dục, sau khi tốt nghiệp quay về làm việc tại địa phương đã cử đi học;
3. Sinh viên tốt nghiệp loại xuất sắc, nhà khoa học trẻ có năng lực nổi bật theo chính sách trọng dụng người tài;
4. Sinh viên tốt nghiệp loại giỏi các chuyên ngành thuộc lĩnh vực năng lượng nguyên tử.

Tham khảo thêm: 

>> Thủ tục thi tuyển công chức;

>> Quy trình xét tuyển công chức.

Điều kiện xét tuyển công chức, bổ nhiệm công chức

Theo Khoản 2 Điều 42 Luật Cán bộ, công chức 2008, điều kiện để được bổ nhiệm vào ngạch công chức quy định như sau:

• Người được bổ nhiệm phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về chuyên môn và nghiệp vụ tương ứng với ngạch;
• Việc bổ nhiệm vào ngạch phải được thực hiện bởi cơ quan có thẩm quyền và phù hợp với cơ cấu công chức của cơ quan, tổ chức hoặc đơn vị liên quan.

Chi tiết điều kiện để được xét tuyển làm công chức như sau.

1. Điều kiện trúng tuyển thông qua thi tuyển công chức

Theo Khoản 3 Điều 13 Nghị định 170/2025/NĐ-CP, việc tiếp nhận vào ngạch công chức do người đứng đầu cơ quan quyết định căn cứ vào:

• Nhu cầu tuyển dụng;
• Chỉ tiêu biên chế; 
• Yêu cầu vị trí việc làm;
• Người được tiếp nhận đáp ứng điều kiện dự tuyển và không thuộc trường hợp bị cấm hoặc đang bị kỷ luật. 

Đồng thời theo quy định tại Khoản 2 Điều 13 Nghị định này thì điều kiện đối với người thuộc diện thi tuyển vào ngạch công chức gồm:

• Đối tượng 1 cần có kết quả, sản phẩm đáp ứng yêu cầu của vị trí dự tuyển;
• Các đối tượng 2, 3, 4, 6, 7, 8 phải đảm bảo:
  • Phải có ít nhất 5 năm công tác;
  • Có đóng BHXH bắt buộc (được cộng dồn nếu chưa nhận trợ cấp BHXH 1 lần và đóng không liên tục);
  • Có kinh nghiệm phù hợp.
• Đối tượng 5 phải đảm bảo:
  • Có văn bản quyết định của cấp trên điều động đến làm việc tại cơ quan, tổ chức, đơn vị khác theo yêu cầu nhiệm vụ;
  • Không cần đủ 5 năm công tác.

2. Điều kiện trúng tuyển thông qua xét tuyển công chức

Để được tiếp nhận vào ngạch công chức, người dự tuyển phải trải qua 2 vòng xét tuyển gồm:

• Vòng 1: Kiểm tra việc đáp ứng yêu cầu của vị trí ứng tuyển, nếu đủ thì mới được vào vòng 2;
• Vòng 2: Xét nghiệp vụ chuyên ngành thông qua vấn đáp.

Căn cứ theo Điều 10 Nghị định 170/2025/NĐ-CP, người trúng tuyển vào ngạch công chức thông qua xét tuyển phải đảm bảo các điều kiện sau:

• Vòng 2 phải đạt từ 50/100 điểm;
• Kết quả trúng tuyển căn cứ vào tổng điểm vòng 2 cộng điểm ưu tiên (nếu có). Tính theo thứ tự điểm từ cao xuống thấp trong phạm vi số lượng công chức cần tuyển, người có điểm cao hơn sẽ đậu;
• Nếu từ 2 người trở lên bằng điểm thì ưu tiên người có điểm vòng 2 cao hơn. Nếu vẫn không xác định được thì kết quả cuối cùng sẽ do người đứng đầu quyết định;
• Đối với các vị trí việc làm tuyển dụng chung cho nhiều cơ quan thì quy định như sau:
  • Phân cơ quan công tác theo nguyện vọng ghi trong phiếu đăng ký ứng tuyển;
  • Nếu số người đăng ký vượt chỉ tiêu thì ưu tiên người có điểm cao hơn;
  • Nếu từ 2 người trở lên bằng điểm thì tính như điều kiện phía trên.
• Người không trúng tuyển không được bảo lưu kết quả cho các kỳ thi tuyển công chức sau.

Điều kiện xét nâng ngạch công chức

1. Điều kiện thi nâng ngạch công chức trước ngày 01/07/2025

Trước đây theo Điều 45 Luật Cán bộ, công chức 2008 bổ sung bởi Khoản 9 Điều 1 Luật Cán bộ, công chức sửa đổi 2019, để được nâng ngạch công chức thì bạn phải đáp ứng điều kiện dự thi và thuộc các trường hợp được quy định dưới đây.

➧ Điều kiện thi nâng ngạch công chức:

• Được đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên trong năm công tác ngay trước năm dự thi nâng ngạch; 
• Có phẩm chất chính trị và đạo đức tốt;
• Không bị kỷ luật hoặc đang trong thời gian áp dụng các biện pháp xử lý kỷ luật;
• Có năng lực, chuyên môn và nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu của vị trí việc làm thuộc ngạch công chức cao hơn so với ngạch hiện tại trong cùng lĩnh vực chuyên môn;
• Có đầy đủ văn bằng và chứng chỉ phù hợp với yêu cầu của ngạch công chức mà cá nhân đăng ký dự thi;
• Đáp ứng điều kiện về thời gian công tác tối thiểu theo quy định cho từng ngạch công chức.

➧ Các trường hợp được xét nâng ngạch công chức:

Công chức khi đủ các điều kiện mà Anpha chia sẻ như trên và thuộc 1 trong 2 trường hợp sau thì được xét nâng ngạch công chức, cụ thể:

• Đạt thành tích xuất sắc trong quá trình thực hiện công vụ trong khoảng thời gian giữ ngạch công chức hiện tại và được công nhận bởi cấp có thẩm quyền;
• Được bổ nhiệm vào vị trí lãnh đạo hoặc quản lý phù hợp với yêu cầu của vị trí việc làm.

2. Điều kiện xét nâng ngạch công chức từ ngày 01/07/2025

Theo quy định mới của Luật Cán bộ, công chức 2025 từ ngày 01/07/2025 chính thức bỏ thi nâng ngạch, công chức sẽ được đánh giá hằng năm dựa trên hiệu quả công việc, phẩm chất và năng lực thực tế.

Kết quả đánh giá sẽ được xếp hạng như sau:

• Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ;
• Hoàn thành tốt nhiệm vụ;
• Hoàn thành nhiệm vụ;
• Không hoàn thành nhiệm vụ.

Căn cứ vào xếp loại chất lượng trên, người đứng đầu cơ quan sử dụng công chức có quyền:

• Xem xét điều động, bổ nhiệm lại công chức vào vị trí việc làm cao hơn, thấp hơn hoặc thôi việc nếu không hoàn thành hoặc không đạt yêu cầu nhiệm vụ;
• Thực hiện các chế độ khen thưởng, chế độ tiền lương, thưởng…

Câu hỏi thường gặp khi phân loại ngạch công chức

1. Công chức có mấy loại?

Trước ngày 01/07/2025, công chức có 5 loại công chức gồm:

• Công chức loại A; 
• Công chức loại B;
• Công chức loại C;
• Công chức loại D;
• Loại đối với ngạch công chức khác theo quy định Chính phủ.

Tuy nhiên từ ngày 01/07/2025, công chức phân loại theo vị trí việc làm gồm:

• Vị trí lãnh đạo, quản lý;
• Vị trí chuyên môn, nghiệp vụ;
• Vị trí hỗ trợ, phục vụ.

>> Xem chi tiết: Phân loại công chức theo ngạch công chức.

2. Công chức loại A là gì?

Công chức loại A là người được bổ nhiệm vào ngạch chuyên viên cao cấp hoặc tương đương.

3. Công chức loại B là gì?

Công chức loại B là người được bổ nhiệm vào ngạch chuyên viên chính hoặc tương đương.

4. Công chức loại C là gì?

Công chức loại C là người được bổ nhiệm vào ngạch chuyên viên hoặc tương đương.

5. Điều kiện bổ nhiệm ngạch công chức là gì?

Trước ngày 01/07/2025, điều kiện để được bổ nhiệm vào ngạch công chức quy định như sau:

• Người được bổ nhiệm phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về chuyên môn và nghiệp vụ tương ứng với ngạch;
• Việc bổ nhiệm vào ngạch phải được thực hiện bởi cơ quan có thẩm quyền và phù hợp với cơ cấu công chức của cơ quan, tổ chức hoặc đơn vị liên quan.

Tuy nhiên, từ ngày 01/07/2025, tùy vào hình thức thi tuyển hoặc xét tuyển mà người dự tuyển phải đáp ứng các điều kiện riêng để được bổ nhiệm công chức vào vị trí việc làm tương ứng.

>> Xem chi tiết: Điều kiện bổ nhiệm ngạch công chức.