Hồ sơ, thủ tục & điều kiện thành lập Công Đoàn Cơ Sở là gì?

Quy định thành lập công đoàn cơ sở. Ai ra quyết định thành lập công đoàn cơ sở? Điều kiện - thủ tục thành lập công đoàn cơ sở nhận 75% kinh phí công đoàn

Công đoàn cơ sở là gì?

➧ Công đoàn cơ sở là tổ chức cơ sở thuộc Công đoàn Việt Nam, được thành lập tại một hoặc một số cơ quan, đơn vị hoặc doanh nghiệp và được công đoàn cấp trên trực tiếp công nhận theo quy định của pháp luật.

➧ Công đoàn cơ sở gồm 5 hình thức tổ chức sau:

• Công đoàn cơ sở cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập;
• Công đoàn cơ sở đơn vị sự nghiệp ngoài công lập;
• Công đoàn cơ sở doanh nghiệp;
• Công đoàn cơ sở HTX, liên hiệp HTX;
• Nghiệp đoàn cơ sở.

Điều kiện thành lập công đoàn cơ sở

Tại Điều 15 Quyết định 2399/QĐ-TLĐ năm 2024 quy định công đoàn cơ sở được thành lập tại một hoặc một số cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp nếu đáp ứng đủ các điều kiện sau:

• Có từ 5 đoàn viên hoặc 5 người lao động (NLĐ) trở lên có đơn tự nguyện gia nhập Công đoàn Việt Nam;
• Được công đoàn cấp trên hoặc công đoàn cấp tỉnh, công đoàn ngành trung ương và tương đương công nhận.

Hướng dẫn thành lập công đoàn cơ sở - Hồ sơ thành lập công đoàn cơ sở

Quy trình thành lập công đoàn cơ sở được thực hiện theo 5 bước dưới đây.

Chi tiết các bước thành lập công đoàn cơ sở như sau:

➧ Bước 1: Người lao động thành lập ban vận động 

Trước khi thành lập công đoàn cơ sở, người lao động hoặc đoàn viên công đoàn thành lập ban vận động thành lập công đoàn cấp cơ sở (hay còn gọi là ban vận động). Cụ thể:

• Ban đầu ban vận động gồm ít nhất 3 người là trưởng ban và các thành viên có nhiệm vụ:
  • Tuyên truyền, vận động người lao động gia nhập công đoàn;
  • Chuẩn bị tổ chức đại hội thành lập công đoàn cơ sở.
• Khi có từ 5 người trở lên (gồm đoàn viên công đoàn và người lao động đăng ký tham gia công đoàn), ban vận động sẽ tổ chức đại hội thành lập công đoàn cơ sở theo hướng dẫn của công đoàn cấp trên.

➧ Bước 2: Tổ chức đại hội thành lập công đoàn cơ sở

• Ban vận động chịu trách nhiệm tổ chức và điều hành đại hội;
• Thành phần tham dự đại hội gồm:
  • Ban vận động;
  • Người lao động đã đăng ký gia nhập công đoàn;
  • Đại diện công đoàn cấp trên và cấp ủy địa phương (nếu có);
  • Ngoài ra, tùy điều kiện thực tế, có thể mời người sử dụng lao động và người lao động chưa gia nhập công đoàn tham dự.
• Đại hội thực hiện các nội dung chính sau đây:
  • Báo cáo quá trình vận động thành lập công đoàn;
  • Công bố danh sách người lao động gia nhập công đoàn;
  • Tuyên bố thành lập công đoàn cơ sở;
  • Bầu ban chấp hành và chủ tịch công đoàn cơ sở;
  • Thông qua kế hoạch hoạt động của công đoàn cơ sở.
  • Trường hợp không thể tập trung toàn bộ đoàn viên tham dự, việc bầu cử có thể được tổ chức theo từng bộ phận, tổ, đội hoặc phân xưởng theo quy định.
  • Sau khi đại hội kết thúc, ban vận động bàn giao toàn bộ hồ sơ cho ban chấp hành hoặc chủ tịch công đoàn mới được bầu và chấm dứt nhiệm vụ.

➧ Bước 3: Tổ chức họp ban chấp hành công đoàn và nộp hồ sơ thành lập công đoàn cơ sở

Trong vòng 10 ngày làm việc sau khi kết thúc đại hội, Ban Chấp hành họp để bầu các chức danh cần thiết và lập hồ sơ thành lập công đoàn gửi cho công đoàn cấp trên công nhận.

Ngoài ra, đối với doanh nghiệp thành lập công đoàn cơ sở, thì ngoài bộ hồ sơ cơ bản nêu trên cần chuẩn bị thêm các giấy tờ sau:

1. Bản photo công chứng giấy chứng nhận thành lập doanh nghiệp;
2. Bản photo CCCD của người được cử đi nộp hồ sơ;
3. Giấy giới thiệu hoặc giấy ủy quyền của doanh nghiệp thành lập công đoàn cơ sở;
4. Các giấy tờ khác theo hướng dẫn của cơ quan thẩm quyền tại địa phương (nếu có).

➧ Bước 4: Công đoàn cấp trên thẩm định hồ sơ

Trong vòng 10 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận hồ sơ, công đoàn cấp trên sẽ xem xét và thẩm định hồ sơ. Cụ thể:

• Nếu hồ sơ đủ điều kiện: Công đoàn cấp trên sẽ ra quyết định công nhận công đoàn cơ sở;
• Nếu hồ sơ chưa đủ điều kiện: Công đoàn cấp trên ra thông báo yêu cầu bổ sung, hoàn thiện hồ sơ.

➧ Bước 5: Triển khai hoạt động công đoàn cơ sở

Khi có quyết định công nhận của công đoàn cấp trên, công đoàn cơ sở thực hiện 3 việc sau:

• Triển khai hoạt động công đoàn;
• Khắc dấu;
• Mở tài khoản ngân hàng của công đoàn cơ sở để nhận phân phối kinh phí công đoàn (*);

(*) Hiện tại, công đoàn cơ sở được nhận lại 75% kinh phí công đoàn.

Tham khảo thêm:

>> Hướng dẫn mở tài khoản công đoàn cơ sở TP.HCM

>> Hướng dẫn mở tài khoản công đoàn cơ sở Hà Nội.

Chức năng, nhiệm vụ của công đoàn cơ sở tại doanh nghiệp

Công đoàn cơ sở tại doanh nghiệp có vai trò đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, đồng thời góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa và ổn định trong doanh nghiệp. Cụ thể, công đoàn cơ sở có các nhiệm vụ, quyền hạn sau:

• Tư vấn, giúp người lao động hiểu rõ các quy định về quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động; 
• Đại diện người lao động giải quyết khiếu nại, tố cáo, tranh chấp lao động và tổ chức đình công theo quy định;
• Đại diện người lao động trao đổi, thương lượng tập thể và giám sát việc thực hiện các thỏa ước lao động tập thể;
• Phối hợp xây dựng quy chế dân chủ tại cơ sở và tổ chức hội nghị người lao động;
• Quản lý và hướng dẫn hoạt động của mạng lưới an toàn, vệ sinh viên.
• Tham gia xây dựng, giám sát việc thực hiện chính sách tiền lương, tiền thưởng, nội quy lao động và các vấn đề liên quan đến quyền lợi của người lao động trong doanh nghiệp;
• Gia nhập vào các hội đồng doanh nghiệp;
• Hỗ trợ nâng cao đời sống, điều kiện làm việc và sức khỏe của người lao động, phát động các phong trào thi đua trong doanh nghiệp;
• Tuyên truyền, vận động đoàn viên và người lao động chấp hành pháp luật, nội quy doanh nghiệp, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ;
• Phát triển, quản lý đoàn viên công đoàn; cải thiện chất lượng và hiệu quả hoạt động của công đoàn cơ sở;
• Tham gia xây dựng Đảng và phát triển doanh nghiệp bền vững;
• Quản lý, sử dụng tài chính, tài sản công đoàn theo quy định.

Câu hỏi thường gặp khi thành lập công đoàn cơ sở tại doanh nghiệp

1. Không thành lập công đoàn cơ sở có bị phạt không?

Không. Việc thành lập công đoàn cơ sở xuất phát từ sự tự nguyện của người lao động, không bắt buộc phải thành lập trong mọi doanh nghiệp.

2. Công ty bao nhiêu người phải thành lập công đoàn cơ sở?

Việc thành lập công đoàn cơ sở là không bắt buộc. Công đoàn cơ sở có thể được thành lập khi có từ 5 đoàn viên hoặc 5 người lao động (NLĐ) trở lên có đơn tự nguyện gia nhập Công đoàn Việt Nam.

>> Xem chi tiết: Điều kiện thành lập công đoàn cơ sở.

3. Điều kiện để thành lập công đoàn cơ sở là gì?

Điều kiện để thành lập công đoàn cơ sở như sau:

• Có từ 5 đoàn viên hoặc 5 người lao động (NLĐ) trở lên tự nguyện gia nhập Công đoàn Việt Nam và có đơn xin gia nhập công đoàn;
• Được công đoàn cấp trên hoặc công đoàn cấp tỉnh, công đoàn ngành trung ương và tương đương công nhận.

>> Xem chi tiết: Điều kiện thành lập công đoàn cơ sở.

4. Hồ sơ thành lập công đoàn cơ sở công ty gồm giấy tờ gì?

Hồ sơ thành lập công đoàn cơ sở gồm:

• Giấy đề nghị công nhận đoàn viên, công đoàn cơ sở;
• Kết quả bầu cử ban chấp hành, ban thường vụ, uỷ ban kiểm tra, các chức danh khác;
• Danh sách đoàn viên, NLĐ tham gia công đoàn;
• Danh sách trích ngang lý lịch ủy viên ban chấp hành, ban thường vụ, ủy ban kiểm tra và các chức danh khác;
• Biên bản đại hội thành lập công đoàn cơ sở;
• Biên bản kiểm phiếu bầu cử tại đại hội;
• Biên bản bầu cử tại đại hội (nếu có);
• Bản photo công chứng giấy chứng nhận thành lập doanh nghiệp;
• Bản photo CCCD của người được cử đi nộp hồ sơ;
• Giấy giới thiệu hoặc giấy ủy quyền của doanh nghiệp thành lập công đoàn cơ sở;
• Các giấy tờ khác theo hướng dẫn của cơ quan thẩm quyền tại địa phương (nếu có).

>> Xem chi tiết: Hồ sơ thành lập công đoàn cơ sở.