Đi thực tập có lương không, có phải đóng BHXH không? Quy định về thực tập sinh tại doanh nghiệp. Hợp đồng thực tập sinh có phải hợp đồng lao động không?
Thực tế, nhiều doanh nghiệp tiếp nhận sinh viên thực tập nhưng không rõ có cần ký hợp đồng lao động với thực tập sinh không, có phải trả lương hay đóng BHXH cho sinh viên thực tập không? Bài viết dưới đây của Kế toán Anpha sẽ cung cấp cho bạn những thông tin liên quan đến hợp đồng thực tập, lương thực tập sinh và nghĩa vụ của doanh nghiệp khi tuyển thực tập sinh theo quy định của pháp luật.
Hợp đồng thực tập sinh là gì?
Hợp đồng thực tập (hay thỏa thuận thực tập) là văn bản thỏa thuận giữa doanh nghiệp và cơ sở đào tạo (hoặc sinh viên) về các nội dung liên quan đến tiếp nhận thực tập sinh bao gồm: mục tiêu học hỏi, thời gian thực tập, trách nhiệm của doanh nghiệp đối với thực tập sinh nhưng không làm phát sinh quan hệ lao động chính thức.
Thực tập sinh có phải ký hợp đồng thực tập không?
Bản chất của hoạt động thực tập là cung cấp cho sinh viên năm cuối hoặc người mới ra trường môi trường làm việc thực tế để tìm hiểu, định hướng nghề nghiệp và phát triển kỹ năng. Tùy thuộc vào ngành nghề, đơn vị thực tập mà thực tập sinh có thể được giao các nhiệm vụ cụ thể, được phân công hỗ trợ cho các nhân viên chính thức hoặc được tham gia hoạt động nghiên cứu phát triển sản phẩm…
Theo quy định tại Điểm a Khoản 1 Điều 93 Luật Giáo dục 2019, việc doanh nghiệp tiếp nhận sinh viên vào thực tập chỉ mang tính chất trách nhiệm xã hội, nhằm hỗ trợ, tạo điều kiện cho sinh viên được học hỏi, thực hành các kiến thức đã học từ nhà trường, cơ sở đào tạo vào thực tế và có thể trở thành nguồn nhân lực tương lai của doanh nghiệp.
Hiện tại, nhiều doanh nghiệp thực hiện ký kết hợp đồng thực tập hay văn bản thỏa thuận thực tập với sinh viên nhằm mục đích xác định rõ trách nhiệm, quyền lợi của hai bên để không phát sinh quan hệ lao động.
|
Như vậy:
Pháp luật không có quy định nào buộc doanh nghiệp phải ký hợp đồng lao động với thực tập sinh cũng như yêu cầu doanh nghiệp phải trích nộp bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) hay kinh phí công đoàn cho sinh viên.
|
>> Xem thêm: Hợp đồng cộng tác viên có phải là HĐLĐ không.
Hợp đồng thực tập sinh có phải hợp đồng lao động không?
Hiện tại, Bộ luật Lao động 2019, Bộ luật Dân sự 2015 và các văn bản pháp luật liên quan không có quy định cụ thể nào về hợp đồng thực tập hay mẫu hợp đồng thực tập mà chỉ quy định các loại hợp đồng cơ bản bao gồm: hợp đồng lao động, hợp đồng thử việc, hợp đồng đào tạo nghề, hợp đồng tập nghề, hợp đồng dịch vụ.
Hợp đồng lao động là văn bản thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về công việc có trả tiền lương, tiền công, điều kiện lao động, quyền lợi và nghĩa vụ của các bên trong quan hệ lao động, dựa trên các nguyên tắc bình đẳng, tự nguyện, hợp tác và trung thực.
Căn cứ Khoản 1 Điều 13 Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng thực tập (hay thỏa thuận thực tập) của doanh nghiệp và thực tập sinh được tính là hợp đồng lao động khi đáp ứng 1 trong 2 điều kiện sau:
- Có sự thỏa thuận giữa hai bên (sinh viên và doanh nghiệp) về việc làm có trả tiền lương, tiền công, về điều kiện làm việc, quyền lợi và nghĩa vụ của các bên trong quan hệ lao động;
- Trường hợp cả 2 bên thỏa thuận bằng tên gọi khác với “hợp đồng lao động” nhưng có nội dung thể hiện về việc làm có trả tiền lương, tiền công, có sự quản lý, điều hành, giám sát của doanh nghiệp.
|
Như vậy:
Chỉ khi hợp đồng thực tập đáp ứng 1 trong hai điều kiện trên thì mới được tính là hợp đồng lao động và khi đó sẽ phát sinh nghĩa vụ của các bên về việc tham gia bảo hiểm bắt buộc, kê khai thuế, nộp thuế và trách nhiệm lao động theo quy định.
|
Tham khảo bài viết:
>> Hợp đồng lao động là gì;
>> Hợp đồng lao động điện tử có bắt buộc không.
Thực tập sinh có lương không? Thực tập sinh có phải đóng BHXH không?
1. Doanh nghiệp có bắt buộc phải trả lương cho thực tập sinh không?
Hiện tại , Bộ luật Lao động 2019 và các văn bản pháp luật khác không có quy định cụ thể về việc phải trả lương cho thực tập sinh.
Bên cạnh đó, theo nội dung tại Điều 34 Luật Giáo dục nghề nghiệp 2025, khi tiếp nhận thực tập sinh vào học việc hoặc tìm hiểu công việc thì doanh nghiệp có trách nhiệm:
- Xây dựng chương trình, giảng dạy hoặc hướng dẫn thực hành cho thực tập sinh;
- Đánh giá kết quả sau khi kết thúc quá trình thực tập;
- Trả tiền lương, tiền công cho thực tập sinh trực tiếp hoặc tham gia lao động làm ra sản phẩm trong thời gian thực tập theo mức thỏa thuận giữa hai bên.
|
Như vậy:
- Doanh nghiệp không có nghĩa vụ phải trả lương cho thực tập sinh mà chỉ có trách nhiệm tiếp nhận, tạo điều kiện để thực tập sinh học hỏi, nâng cao chất lượng đào tạo;
- Trường hợp thực tập sinh tham gia vào quá trình lao động và tạo ra hiệu quả lao động cụ thể thì doanh nghiệp và thực tập sinh sẽ thỏa thuận mức tiền lương, tiền công cụ thể.
|
Thực tế, nhiều doanh nghiệp đều có 1 khoản hỗ trợ nhất định cho vị trí thực tập sinh, bởi đối tượng này thường còn đang đi học, chưa có kinh nghiệm và chuyên môn. Chính vì vậy, thay vì trả lương, doanh nghiệp thường hỗ trợ cho thực tập sinh tiền ăn, chi phí gửi xe… với mức hỗ trợ từ 1 triệu - 3 triệu đồng/tháng.
2. Doanh nghiệp có phải tham gia BHXH cho thực tập sinh không?
Theo Khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định về các đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, thì sinh viên thực tập không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm bắt buộc.
Trường hợp sinh viên và doanh nghiệp ký hợp đồng thực tập thì sinh viên cần lưu ý nội dung của hợp đồng có thể hiện các nội dung cụ thể về công việc thực hiện, mức tiền lương, tiền công hay có phải chịu sự quản lý, giám sát hay điều hành của doanh nghiệp hay không. Nếu có thì hợp đồng này được xác định là hợp đồng lao động và khi đó doanh nghiệp có nghĩa vụ phải tham gia BHXH bắt buộc cho thực tập sinh.
Tham khảo thêm:
>> Các đối tượng tham gia BHXH bắt buộc - Từ ngày 01/07/2025;
>> Quy chế lương thưởng và chế độ phụ cấp;
>> Quy định thời gian nghỉ được hưởng nguyên lương.
Ví dụ về việc hợp đồng thực tập được tính là hợp đồng lao động
➧ Tình huống giả định:
Công ty TNHH truyền thông A tại Hà Nội tiếp nhận anh Nguyễn Văn Nam - sinh viên năm cuối ngành Marketing trường Đại học Thương Mại làm thực tập sinh trong thời gian 3 tháng (từ 01/02/2026 đến 30/04/2026).
Hai bên có ký “thỏa thuận thực tập”, nội dung ghi rõ:
- Anh Nam thực hiện thiết kế hình ảnh, quản lý mạng xã hội, đăng tải bài viết lên trang mạng xã hội và website của công ty;
- Công ty trả anh Nam mức lương 3 triệu đồng/tháng (gọi là hỗ trợ thực tập);
- Thời gian làm việc: 8 giờ/ngày, 5 ngày/tuần, dưới sự quản lý của anh Trần Văn Hào - Trưởng phòng Marketing;
- Anh Nam phải thực hiện báo cáo công việc hàng tuần cho trưởng phòng.
Sau thời gian làm việc 1 tháng, anh Nam cho rằng anh làm việc như một nhân viên chính thức (có lịch làm việc cố định, có khối lượng công việc, báo cáo công việc hàng tuần) và yêu cầu công ty phải đóng BHXH nhưng công ty truyền thông A từ chối, cho rằng đây chỉ là thỏa thuận thực tập, không phải hợp đồng lao động nên không thực hiện đóng BHXH.
➧ Giải thích:
Trường hợp của anh Nam và công ty truyền thông A dù ký “thỏa thuận thực tập” nhưng văn bản này đáp ứng các tiêu chí của một hợp đồng lao động được quy định tại Khoản 1 Điều 13 Bộ luật Lao động 2019:
- Có trả tiền công (3 triệu đồng/tháng là tiền lương thực chất, không phải trợ cấp);
- Có điều kiện, khối lượng công việc cụ thể (giờ làm việc cố định, nhiệm vụ công việc là thiết kế hình ảnh, quản lý mạng xã hội…);
- Có sự quản lý, giám sát (anh Hào quản lý và phân công công việc).
Dó đó, trong trường hợp này, thỏa thuận thực tập giữa anh Nam và công ty được xem là hợp đồng lao động và công ty có nghĩa vụ phải đóng BHXH, BHYT, BHTN cho anh Nam trong 3 tháng thực tập.
--------
Trên đây, Kế toán Anpha đã giúp bạn giải đáp các thắc mắc về việc tuyển dụng thực tập sinh có phải ký hợp đồng, có phải trả lương hay đóng BHXH hay không? Doanh nghiệp có nhu cầu tuyển thực tập sinh học việc thì cần nắm rõ các quy định này để thực hiện đúng và tránh gặp rủi ro về thuế, bảo hiểm xã hội.