Chính sách an sinh xã hội là gì? An sinh xã hội bao gồm những gì? Ví dụ về an sinh xã hội tại Việt Nam: chính sách dịch vụ xã hội cơ bản, chính sách bảo hiểm.
An sinh xã hội là các chính sách, phúc lợi của nhà nước nhằm hỗ trợ người dân, đảm bảo mức sống tối thiểu, góp phần ổn định đời sống và đảm bảo công bằng xã hội.
An sinh xã hội được thể hiện qua nhiều hình thức, chẳng hạn như:
- Xây nhà ở xã hội;
- Hỗ trợ tiền cho hộ nghèo, cận nghèo, hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn;
- Hỗ trợ tiền cho người cao tuổi, người khuyết tật;
- Các chính sách về đảm bảo y tế, nước sạch;
- Hỗ trợ tiền, nhu yếu phẩm, lương thực cho người bị ảnh hưởng bởi thiên tai, hỏa hoạn…
Ví dụ:
Khi đi khám chữa bệnh, người lao động tham gia BHYT được Quỹ BHYT thanh toán một phần hoặc toàn bộ chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi.
Tìm hiểu thêm:
>> Quy định chi trả của Quỹ bảo hiểm y tế;
>> Quỹ BHYT có chi trả tiền xe cấp cứu không;
>> Hướng dẫn đăng ký tài khoản nhận an sinh xã hội trên VNeID.
Tại Việt Nam, 4 chính sách an sinh xã hội phổ biến nhất hiện nay gồm:
Lưu ý
Tùy vào từng chính sách cụ thể mà đối tượng và điều kiện hưởng sẽ khác nhau.
1. Chính sách hỗ trợ việc làm, thu nhập và chính sách giảm nghèo
➤ Chính sách tín dụng ưu đãi tạo việc làm
- Nhà nước hỗ trợ vay vốn ưu đãi từ Quỹ quốc gia về việc làm và các nguồn tín dụng khác để tạo, duy trì và mở rộng việc làm;
- Tùy điều kiện kinh tế - xã hội từng thời điểm mà nhà nước có thể sử dụng các nguồn tín dụng khác để cho vay ưu đãi, gián tiếp tạo cơ hội việc làm cho người dân.
➤ Chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, việc làm cho NLĐ ở nông thôn
Nhà nước hỗ trợ miễn phí cho người lao động ở khu vực nông thôn chuyển đổi nghề nghiệp, việc làm, gồm:
- Hỗ trợ học nghề;
- Tư vấn về lao động, việc làm, học nghề;
- Giới thiệu việc làm.
➤ Chính sách việc làm công
Chính sách việc làm công được thực hiện thông qua các dự án, hoạt động sử dụng vốn nhà nước gắn với phát triển kinh tế - xã hội tại cấp xã, như:
- Xây dựng hạ tầng sản xuất và công cộng;
- Bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu;
- Các dự án, hoạt động phục vụ cộng đồng địa phương.
➤ Chính sách xuất khẩu lao động
Nhà nước khuyến khích, hỗ trợ người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, gồm:
- Hỗ trợ học nghề, ngoại ngữ;
- Hỗ trợ tìm hiểu phong tục, tập quán và pháp luật;
- Đào tạo, nâng cao kỹ năng nghề theo yêu cầu của nước tiếp nhận;
- Vay vốn với lãi suất ưu đãi.
➤ Chính sách tạo việc làm cho thanh niên
Nhà nước hỗ trợ tạo việc làm cho thanh niên thông qua:
- Tư vấn, định hướng nghề nghiệp và giới thiệu việc làm miễn phí;
- Đào tạo nghề gắn với việc làm cho thanh niên hoàn thành nghĩa vụ quân sự, công an hoặc nhiệm vụ tình nguyện;
- Hỗ trợ lập nghiệp, khởi sự doanh nghiệp;
- Khuyến khích thanh niên chủ động, sáng tạo trong tạo việc làm.
➤ Chính sách phát triển thị trường lao động
Nhà nước hỗ trợ phát triển thị trường lao động thông qua:
- Cung cấp, phân tích và dự báo thông tin thị trường lao động, kết nối cung - cầu;
- Hiện đại hóa dịch vụ việc làm và hệ thống thông tin thị trường lao động;
- Nâng cao năng lực các trung tâm dịch vụ việc làm;
- Khuyến khích tổ chức, cá nhân tham gia phát triển thị trường lao động.
Tham khảo thêm:
>> Quy định về chính sách hỗ trợ hộ nghèo, hộ cận nghèo 2026;
>> Điều kiện để được hỗ trợ học nghề bảo hiểm thất nghiệp;
>> Những chính sách hỗ trợ cho người thất nghiệp.
2. Chính sách bảo hiểm
Ngoài các chính sách nêu trên, nhà nước còn hỗ trợ một phần chi phí cho người dân thông qua các chính sách bảo hiểm như:
➤ Bảo hiểm xã hội (BHXH);
- BHXH bắt buộc:
- Áp dụng với người lao động và người sử dụng lao động thuộc đối tượng bắt buộc phải tham gia BHXH;
- Nhằm bù đắp một phần thu nhập khi người lao động gặp các rủi ro như ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hết tuổi lao động hoặc tử vong.
- BHXH tự nguyện:
- Người tham gia được lựa chọn mức và phương thức đóng phù hợp;
- Được hưởng chế độ là hưu trí và tử tuất, thai sản đồng thời có chính sách nhà nước hỗ trợ tiền đóng.
➤ Bảo hiểm y tế (BHYT):
- Hỗ trợ chi phí khám chữa bệnh, điều trị và phục hồi sức khỏe khi người tham gia gặp rủi ro về sức khỏe;
- Người tham gia được hưởng các quyền lợi như cấp thẻ BHYT, lựa chọn nơi khám chữa bệnh ban đầu và thanh toán chi phí khám chữa bệnh theo quy định.
➤ Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN):
- Hỗ trợ NLĐ bù đắp một phần thu nhập khi mất việc và hỗ trợ duy trì, tìm kiếm việc làm;
- Chính sách gồm:
- Tư vấn, giới thiệu việc làm;
- Hỗ trợ đào tạo, nâng cao kỹ năng nghề;
- Trợ cấp thất nghiệp;
- Hỗ trợ người sử dụng lao động đào tạo người lao động để duy trì việc làm.
Tham khảo thêm:
>> Điều kiện và đối tượng hưởng bảo hiểm xã hội bắt buộc;
>> Điều kiện và đối tượng hưởng bảo hiểm xã hội tự nguyện;
>> Điều kiện và đối tượng hưởng bảo hiểm thất nghiệp;
>> Điều kiện hưởng 100% bảo hiểm y tế khám chữa bệnh.
Chính sách trợ giúp xã hội là sự hỗ trợ của nhà nước cùng với cộng đồng về thu nhập và điều kiện sống thiết yếu cho những người gặp rủi ro, nghèo đói, bất hạnh hoặc yếu thế, không đủ khả năng tự bảo đảm cuộc sống, nhằm giúp họ đảm bảo mức sống tối thiểu và ổn định cuộc sống.
Mức độ và hình thức trợ giúp phụ thuộc vào hoàn cảnh và mức độ khó khăn của từng đối tượng.
Một số chính sách xã hội phổ biến hiện nay gồm:
- Trợ giúp xã hội thường xuyên tại cộng đồng gồm:
- Trợ cấp xã hội hàng tháng;
- Cấp thẻ BHYT;
- Trợ giúp giáo dục, đào tạo và dạy nghề.
- Trợ giúp xã hội đột xuất:
- Hỗ trợ lương thực;
- Hỗ trợ người bị thương nặng;
- Hỗ trợ chi phí mai táng;
- Hỗ trợ xây dựng, sửa chữa nhà ở;
- Hỗ trợ khẩn cấp cho trẻ em khi cha mẹ chết, mất tích do thiên tai.
>> Tham khảo thêm: Thủ tục nhận trợ cấp hỗ trợ tiền thuê nhà.
Ngoài các chính sách nêu trên, hệ thống an sinh xã hội còn thể hiện qua các chính sách dịch vụ xã hội cơ bản thiết yếu cho người dân tùy vào điều kiện và mức độ phát triển của từng địa phương.
Hiện nay, nhà nước đang từng bước nâng cao các dịch vụ xã hội cơ bản thuộc 5 nhóm chính sau:
- Giáo dục tối thiểu;
- Y tế tối thiểu;
- Nhà ở tối thiểu;
- Nước sạch;
- Thông tin.
Các câu hỏi liên quan đến chính sách an sinh xã hội tại Việt Nam
1. Chính sách, chế độ an sinh xã hội là gì?
An sinh xã hội là các chính sách, phúc lợi của nhà nước nhằm hỗ trợ người dân, đảm bảo mức sống tối thiểu, góp phần ổn định đời sống và đảm bảo công bằng xã hội.
>> Xem chi tiết: An sinh xã hội là gì.
2. 4 chính sách an sinh xã hội phổ biến là gì?
4 chính sách an sinh xã hội phổ biến hiện nay gồm:
- Chính sách hỗ trợ việc làm, thu nhập và giảm nghèo;
- Chính sách bảo hiểm;
- Chính sách trợ giúp xã hội;
- Chính sách dịch vụ xã hội cơ bản.
>> Xem chi tiết: Các chính sách an sinh xã hội ở Việt Nam.
3. Chính sách dịch vụ xã hội cơ bản là gì?
Chính sách dịch vụ xã hội cơ bản là các chính sách của nhà nước nhằm bảo đảm người dân được tiếp cận những dịch vụ thiết yếu cho cuộc sống tùy vào điều kiện và mức độ phát triển của từng địa phương.
>> Xem chi tiết: Chính sách dịch vụ xã hội cơ bản.
4. Chính sách trợ giúp xã hội là gì?
Chính sách trợ giúp xã hội là sự hỗ trợ của nhà nước cùng với cộng đồng về thu nhập và điều kiện sống thiết yếu cho những người gặp rủi ro, nghèo đói, bất hạnh hoặc yếu thế, không đủ khả năng tự bảo đảm cuộc sống, nhằm giúp họ đảm bảo mức sống tối thiểu và ổn định cuộc sống.
>> Xem chi tiết: Chính sách trợ giúp xã hội.