SHUI là bảo hiểm gì? Các loại bảo hiểm công ty phải đóng cho nhân viên, đi làm công ty đóng bảo hiểm gì. Cách tính tiền đóng các loại bảo hiểm bắt buộc SHUI.
SHUI là gì? Bảo hiểm công ty đóng cho nhân viên là bảo hiểm gì?
- SHUI là viết tắt của Social - Health - Unemployment Insurance, tương ứng với 3 loại bảo hiểm bắt buộc dành cho người lao động tại Việt Nam bao gồm:
- SHUI status: Phản ánh tình trạng tham gia SHUI của NLĐ tính đến thời điểm hiện tại (đang tham gia, đã chốt sổ…);
- SHUI deduction: Chỉ phần tiền lương được trích đóng SHUI của NLĐ;
- SHUI contribution: Chỉ phần tiền mà doanh nghiệp đóng SHUI cho NLĐ.
Các thuật ngữ nêu trên thường được sử dụng trong bảng lương, hợp đồng lao động và báo cáo nhân sự của các doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài hoặc khi trao đổi với người lao động nước ngoài để chỉ chung các khoản bảo hiểm bắt buộc tại Việt Nam.
>> Có thể bạn quan tâm: Quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung là gì.
2.1. Mục đích của BHXH, BHYT và BHTN bắt buộc
- BHXH: Đảm bảo thu nhập khi người lao động gặp rủi ro, thai sản hoặc hết tuổi lao động;
- BHYT: Hỗ trợ chi trả chi phí khám, chữa bệnh;
- BHTN: Hỗ trợ thu nhập khi thất nghiệp, hỗ trợ học nghề, giới thiệu việc làm.
2.2. Đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp bắt buộc
➧ BHXH bắt buộc:
- NLĐ ký HĐLĐ không thời hạn hoặc xác định thời hạn từ đủ 1 tháng trở lên;
- Cán bộ, công chức, viên chức;
- Lực lượng vũ trang;
- NLĐ làm việc ở nước ngoài theo HĐLĐ;
- Người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước/doanh nghiệp, thành viên HĐQT, tổng giám đốc, giám đốc, thành viên ban kiểm soát, kiểm soát viên và các chức vụ khác tại HTX, liên hiệp HTX có hưởng lương và không hưởng lương;
- Chủ hộ kinh doanh;
- Người hoạt động không chuyên trách ở xã, thôn, tổ dân phố;
- Người làm theo HĐLĐ không trọn thời gian, hưởng lương tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng BHXH mức tối thiểu;
- NLĐ là người nước ngoài làm việc theo HĐLĐ có thời hạn tối thiểu 12 tháng.
➧ BHYT bắt buộc:
- Các đối tượng thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc;
- Các đối tượng tham gia BHXH bắt buộc nêu trên đang hưởng trợ cấp hằng tháng: lương hưu, trợ cấp tai nạn lao động, trợ cấp BHXH…;
- Ngoài ra còn có các đối tượng không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc nhưng thuộc diện tham gia BHYT được nhà nước đóng như:
- Trẻ em dưới 6 tuổi;
- Người có công với cách mạng;
- Thân nhân liệt sĩ, thân nhân người có công với cách mạng, người có công nuôi dưỡng liệt sĩ…
➧ BHTN:
- Người sử dụng lao động;
- NLĐ làm việc theo HĐLĐ có thời hạn tối thiểu 1 tháng;
- Người làm theo HĐLĐ không trọn thời gian, hưởng lương tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng BHXH mức tối thiểu;
- NLĐ làm việc theo hợp đồng làm việc, hợp đồng thử việc;
- Người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước/doanh nghiệp, thành viên HĐQT, tổng giám đốc, giám đốc, thành viên ban kiểm soát, kiểm soát viên và các chức vụ khác tại HTX, liên hiệp HTX có hưởng lương;
- Các đối tượng khác do Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định.
|
Tóm lại:
Người lao động thuộc diện phải đóng đầy đủ SHUI chủ yếu là:
- NLĐ Việt Nam làm việc theo HĐLĐ từ đủ 1 tháng trở lên;
- Một số người quản lý doanh nghiệp, HTX, liên hiệp HTX có hưởng lương nếu thuộc đối tượng tham gia BHTN theo quy định.
|
Tham khảo thêm:
>> Hộ kinh doanh có đóng BHXH cho nhân viên không;
>> Người lao động ký HĐLĐ có được đóng BHXH ở 2 nơi không.
2.3. Quyền lợi của NLĐ khi tham gia bảo hiểm SHUI là gì?
- Quyền lợi BHXH: Được hưởng các chế độ ốm đau, thai sản, tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp, hưu trí và tử tuất nếu đáp ứng điều kiện theo quy định.
- Quyền lợi BHYT:
- Được quỹ BHYT thanh toán chi phí khám, chữa bệnh, thuốc, vật tư y tế và dịch vụ kỹ thuật tùy theo mức hưởng;
- Trường hợp khám trái tuyến vẫn được hưởng BHYT theo tỷ lệ nhất định.
- Quyền lợi BHTN:
- Được hưởng trợ cấp thất nghiệp;
- Được hỗ trợ học nghề;
- Được tư vấn và giới thiệu việc làm.
Tham khảo thêm:
>> Quyền lợi khi tham gia đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc;
>> Quyền lợi và các mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện;
>> Quyền lợi khi tham gia bảo hiểm y tế 5 năm liên tục;
>> Chính sách hỗ trợ từ Quỹ bảo hiểm thất nghiệp.
3. Lưu ý liên quan đến các loại bảo hiểm khi đi làm công ty
Nếu người lao động thuộc nhiều đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp thì người lao động và người sử dụng lao động phải tham gia đồng thời BHTN với BHXH bắt buộc;
- Người lao động là người giúp việc gia đình hoặc là người nước ngoài thì không thuộc diện tham gia BHTN;
- Doanh nghiệp không được đóng bảo hiểm sức khỏe tư nhân thay cho BHYT bắt buộc cho người lao động.
Mức đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp - SHUI
Từ ngày 01/07/2026, mức đóng SHUI của người lao động và doanh nghiệp cụ thể như sau:
➧ Mức đóng SHUI của doanh nghiệp và người lao động:
|
Đối tượng đóng
|
BHXH (S)
|
BHYT (H)
|
BHTN (UI)
|
Tổng mức đóng SHUI
|
|
Người lao động
|
8%
|
1,5%
|
1%
|
10,5%
|
|
Doanh nghiệp
|
17,5%
|
3%
|
1%
|
21,5%
|
➧ Mức trần tiền lương đóng SHUI:
- Mức trần đóng BHXH và BHYT: Bằng 20 lần mức lương cơ sở;
- Mức trần đóng BHTN: Bằng 20 lần mức lương tối thiểu vùng.
Tham khảo thêm:
>> Tỷ lệ đóng bảo hiểm SHUI;
>> Quy định các mức lương đóng các loại bảo hiểm bắt buộc.
➧ Về mức tiền lương làm căn cứ đóng SHUI:
- Tùy vào thỏa thuận của NLĐ và doanh nghiệp;
- Phải được quy định rõ trong HĐLĐ.
Lưu ý:
- Nếu tiền lương vượt mức trần: Chỉ tính đóng SHUI theo mức trần;
- Nếu tiền lương không vượt trần: Tính đóng SHUI trên toàn bộ tiền lương.
➧ Công thức tính số tiền phải đóng SHUI cho NLĐ và doanh nghiệp:
|
Số tiền SHUI NLĐ đóng
|
=
|
Tiền lương làm căn cứ đóng
|
x
|
10,5%
|
|
Số tiền SHUI doanh nghiệp đóng
|
=
|
Tiền lương làm căn cứ đóng
|
x
|
21,5%
|
Lưu ý:
Đối với người lao động đủ điều kiện tham gia BHXH/BHYT nhưng không thuộc diện BHTN thì áp các tỷ lệ BHXH và BHYT, bỏ BHTN.
Ví dụ:
Anh Nguyễn A đang làm việc tại công ty K tại TP. HCM (vùng I) với mức tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm là 70.000.000 đồng/tháng.
- Mức trần đóng BHXH, BHYT hiện nay = 20 x 2.530.000 = 50.600.000 đồng/tháng;
- Mức trần đóng BHTN hiện nay = 20 x 5.310.000 = 106.200.000 đồng/tháng.
Do tiền lương làm căn cứ đóng SHUI vượt mức trần đóng BHXH và BHYT nhưng chưa vượt mức trần đóng BHTN nên chỉ tính đóng BHXH, BHYT trên 50.600.000 đồng và tính đóng BHTN trên 70.000.000 đồng.
Theo đó, mức đóng SHUI hằng tháng của anh A và công ty K như sau:
- Số tiền anh A phải đóng:
- BHXH: 50.600.000 x 8% = 4.048.000 đồng;
- BHYT: 50.600.000 x 1,5% = 759.000 đồng;
- BHTN: 70.000.000 x 1% = 700.000 đồng.
- Tổng số tiền SHUI anh A đóng: 5.507.000 đồng/tháng.
- Số tiền công ty K phải đóng:
- BHXH: 50.600.000 x 17,5% = 8.855.000 đồng;
- BHYT: 50.600.000 x 3% = 1.518.000 đồng;
- BHTN: 70.000.000 x 1% = 700.000 đồng;
- Tổng số tiền SHUI công ty K đóng: 11.073.000 đồng/tháng.
Lưu ý khi đăng ký, quản lý các loại bảo hiểm bắt buộc trong doanh nghiệp
Dưới đây là một số lưu ý quan trọng cho doanh nghiệp khi quản lý quá trình tham gia SHUI của NLĐ:
- Để đăng ký tham gia SHUI, doanh nghiệp cần tạo mã đơn vị tham gia BHXH tại cơ quan BHXH quản lý;
- Phải đăng ký tham gia SHUI cho người lao động thuộc diện bắt buộc ngay khi phát sinh quan hệ lao động;
- Khi điều chỉnh lương làm căn cứ đóng SHUI, thông tin nhân sự, chuyển nơi làm việc… doanh nghiệp cần nộp hồ sơ điều chỉnh kịp thời;
- Khi người lao động nghỉ việc, doanh nghiệp làm thủ tục báo giảm, chốt sổ để NLĐ bảo lưu thời gian đóng;
- Thường xuyên theo dõi “SHUI status” trên hệ thống BHXH điện tử để quản lý quá trình tham gia của NLĐ, kịp thời phát hiện và xử lý các trường hợp nợ đóng, chốt sổ hoặc thay đổi thông tin để tránh ảnh hưởng đến quyền lợi của NLĐ;
- Doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể, tổ hợp tác hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp trả lương theo sản phẩm, theo khoán thì đóng theo 3 phương thức (*):
- Đóng hằng tháng;
- Đóng 3 tháng/lần;
- Đóng 6 tháng một lần.
(*) Lưu ý: Chậm nhất đến ngày cuối cùng của phương thức đóng, doanh nghiệp phải chuyển đủ tiền vào quỹ BHXH.
Tham khảo thêm:
>> Thủ tục báo tăng - báo giảm bảo hiểm xã hội;
>> Công ty chậm đóng bảo hiểm xã hội có sao không;
>> Cách tính tiền lãi chậm đóng bảo hiểm bắt buộc;
>> Công ty đóng bảo hiểm y tế trễ có sao không;
>> Công ty nợ bảo hiểm xã hội giải quyết như thế nào;
>> Dịch vụ đăng ký bảo hiểm xã hội cho doanh nghiệp - Từ 1.500.000đ;
>> Dịch vụ đăng ký bảo hiểm xã hội hộ kinh doanh - Từ 1.500.000đ;
>> Dịch vụ chốt sổ bảo hiểm xã hội, báo giảm lao động - Từ 800.000đ.
Câu hỏi thường gặp về SHUI - các loại bảo hiểm bắt buộc cho người lao động
1. SHUI có phải là một loại bảo hiểm xã hội khi đi làm công ty không?
Không. SHUI không phải là một loại bảo hiểm độc lập mà là thuật ngữ dùng để gọi chung 3 loại bảo hiểm bắt buộc tại Việt Nam gồm:
- BHXH (Social Insurance);
- BHYT (Health Insurance);
- BHTN (Unemployment Insurance).
Thuật ngữ này thường xuất hiện trong bảng lương, hợp đồng lao động và tài liệu nhân sự của các doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài.
>> Xem chi tiết: SHUI là gì.
2. Đối tượng bắt buộc phải tham gia bảo hiểm SHUI là gì?
Đối tượng phải tham gia SHUI chủ yếu là người lao động Việt Nam làm việc theo hợp đồng lao động từ đủ 1 tháng trở lên và một số người quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã có hưởng lương theo quy định.
>> Xem chi tiết: Đối tượng tham gia SHUI.
3. Người lao động nước ngoài có đóng các khoản bảo hiểm bắt buộc SHUI không?
NLĐ không bắt buộc phải đóng đầy đủ SHUI. Theo quy định hiện hành, người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam theo hợp đồng lao động từ đủ 12 tháng trở lên và đáp ứng điều kiện theo pháp luật phải tham gia BHXH, BHYT bắt buộc, tuy nhiên không thuộc diện tham gia BHTN bắt buộc.
4. Tiền đóng SHUI được tính trên mức lương nào?
Tiền đóng SHUI được tính trên mức lương làm căn cứ đóng bảo hiểm ghi trong hợp đồng lao động và mức trần đóng BHXH, BHYT và BHTN. Cụ thể:
- Nếu mức lương này vượt mức trần đóng BHXH, BHYT hoặc BHTN thì chỉ tính đóng đến mức trần tương ứng;
- Nếu không vượt trần thì tính trên toàn bộ mức lương làm căn cứ.
>> Xem chi tiết: Cách tính tiền đóng các khoản bảo hiểm bắt buộc SHUI.